Źródła i Dowody

Aktywność fizyczna w ciąży — FAQ

https://www.acog.org/womens-health/faqs/exercise-during-pregnancy

Nadciśnienie tętnicze — temat zdrowotny

https://www.heart.org/en/health-topics/high-blood-pressure

Zalecenia American Heart Association dotyczące aktywności fizycznej dorosłych

https://www.heart.org/en/healthy-living/fitness/fitness-basics/aha-recs-for-physical-activity-in-adults

Hipotermia — objawy i przyczyny

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hypothermia/symptoms-causes/syc-20352682

Rozważne stosowanie suplementów diety

https://www.nccih.nih.gov/health/using-dietary-supplements-wisely

Ashwagandha — co warto wiedzieć

https://www.nccih.nih.gov/health/ashwagandha

Medytacja i uważność — co warto wiedzieć

https://www.nccih.nih.gov/health/meditation-and-mindfulness-what-you-need-to-know

Techniki relaksacyjne — co warto wiedzieć

https://www.nccih.nih.gov/health/relaxation-techniques-what-you-need-to-know

Zdrowe nawyki senne

https://www.nhlbi.nih.gov/health/sleep-deprivation/healthy-sleep-habits

Jedzenie w oknie czasowym — podsumowanie badań

https://www.niddk.nih.gov/health-information/diet-nutrition

Zestresowany? — arkusz faktów

https://www.nimh.nih.gov/health/publications/so-stressed-out-fact-sheet

Wpływ alkoholu na zdrowie — fakty i statystyki

https://www.niaaa.nih.gov/alcohols-effects-health/alcohol-topics/alcohol-facts-and-statistics

Wysiłek fizyczny i wyniki sportowe — arkusz faktów dla profesjonalistów

https://ods.od.nih.gov/factsheets/ExerciseAndAthleticPerformance-HealthProfessional/

Suplementy diety a odporność i choroby zakaźne

https://ods.od.nih.gov/factsheets/ImmuneFunction-HealthProfessional/

NIH Office of Dietary Supplements — arkusze faktów (wszystkie składniki)

https://ods.od.nih.gov/factsheets/list-all/

Magnez — arkusz faktów dla profesjonalistów

https://ods.od.nih.gov/factsheets/Magnesium-HealthProfessional/

Suplementy multiwitaminowo-mineralne — arkusz faktów dla profesjonalistów

https://ods.od.nih.gov/factsheets/MVMS-HealthProfessional/

Kwasy omega-3 — arkusz faktów dla profesjonalistów

https://ods.od.nih.gov/factsheets/Omega3FattyAcids-HealthProfessional/

Witamina D — arkusz faktów dla profesjonalistów

https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/

O zdrowiu psychicznym

https://www.cdc.gov/mental-health/about/index.html

Wytyczne aktywności fizycznej dla dorosłych

https://www.cdc.gov/physical-activity-basics/guidelines/index.html

Sen i zdrowie — higiena snu

https://www.cdc.gov/sleep/about_sleep/sleep_hygiene.html

Woda i zdrowsze napoje

https://www.cdc.gov/healthy-weight-growth/water-healthy-drinks/index.html

Ile kofeiny to za dużo?

https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/spilling-beans-how-much-caffeine-too-much

Wytyczne dotyczące aktywności fizycznej dla Amerykanów

https://health.gov/our-work/nutrition-physical-activity/physical-activity-guidelines

Zdrowa dieta — arkusz faktów

https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/healthy-diet

Zdrowie psychiczne w pracy

https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-at-work

Aktywność fizyczna — arkusz faktów

https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity

Redukcja sodu (fact sheet Swiatowej Organizacji Zdrowia)

https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/salt-reduction

Wplyw kofeiny przyjetej 0, 3 lub 6 godzin przed snem (Drake i in., J Clin Sleep Med 2013; PMID 24235903)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24235903/

Stanowisko International Society of Sports Nutrition: bezpieczenstwo i skutecznosc suplementacji kreatyny (Kreider i in. 2017; PMID 28615996)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28615996/

Dobrowolna aktywacja układu współczulnego i osłabienie odpowiedzi odpornościowej u ludzi (PNAS, 2014)

https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1322174111

PubMed — pora przyjmowania kofeiny, adenozyna i architektura snu

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=caffeine+timing+sleep+architecture+adenosine

PubMed — ochratoksyna A i mykotoksyny w kawie

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=ochratoxin+A+mycotoxins+coffee

PubMed — zanurzenie w zimnej wodzie a ryzyko sercowo-naczyniowe

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=cold+water+immersion+cardiovascular+risk

PubMed — celowa ekspozycja na zimno, noradrenalina i tkanka brunatna

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=deliberate+cold+exposure+norepinephrine+brown+adipose+tissue

PubMed — suplementacja monohydratu kreatyny: stanowiska i badania

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=creatine+monohydrate+supplementation+position+stand+strength

PubMed — oddech cykliczny (cyclic sighing) a nastrój i pobudzenie autonomiczne

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=cyclic+sighing+breathwork+mood+autonomic+arousal

PubMed — wysiłek aerobowy, BDNF i wydolność poznawcza

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=aerobic+exercise+BDNF+cognition+meta-analysis

PubMed — błonnik pokarmowy, mikrobiom jelitowy i ryzyko kardiometaboliczne

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=dietary+fiber+intake+gut+microbiome+cardiometabolic+risk

PubMed — automasaż mięśniowo-powięziowy / foam rolling a regeneracja

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=self-myofascial+release+foam+rolling+recovery

PubMed — suplementacja glicyny a jakość snu

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=glycine+supplementation+sleep+quality

PubMed — interwencje wdzięczności a dobrostan

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=gratitude+intervention+wellbeing+randomized

PubMed — tworzenie nawyków, automatyzm i zmiana zachowania

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=habit+formation+automaticity+behavior+change

PubMed — fotoczułe komórki zwojowe siatkówki (ipRGC) a synchronizacja rytmu dobowego

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=intrinsically+photosensitive+retinal+ganglion+cells+circadian+entrainment

PubMed — pisanie ekspresyjne i journaling a zdrowie psychiczne

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=expressive+writing+journaling+mental+health

PubMed — wieczorna ekspozycja na światło, supresja melatoniny i jakość snu

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=evening+light+exposure+melatonin+suppression+sleep+quality

PubMed — L-teanina, reaktywność na stres i uwaga

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=l-theanine+stress+attention+randomized

PubMed — medytacja, uważność a kortyzol i markery stresu

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=meditation+mindfulness+cortisol+stress+randomized

PubMed — stretching, mobilność i zakres ruchu

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=stretching+mobility+range+of+motion+meta-analysis

PubMed — poranna ekspozycja na jasne światło, faza dobowa i czujność

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=morning+bright+light+exposure+circadian+phase+shift+alertness

PubMed — kontakt z naturą a stres i funkcje poznawcze

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=nature+exposure+stress+cognitive+outcomes+meta-analysis

PubMed — NSDR / joga nidra i odpoczynek bez snu

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=yoga+nidra+non-sleep+deep+rest+dopamine+stress

PubMed — kwasy omega-3 a wyniki sercowo-naczyniowe

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=omega-3+fatty+acids+cardiovascular+outcomes+meta-analysis

PubMed — spacer po posiłku a kontrola glikemii

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=post-meal+walking+glycemic+control

PubMed — fotobiomodulacja / terapia światłem czerwonym: mechanizmy i badania

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=photobiomodulation+red+light+therapy+mitochondrial

PubMed — trening oporowy, siła i śmiertelność ogólna

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=resistance+training+strength+all-cause+mortality

PubMed — sauna, ryzyko sercowo-naczyniowe i białka szoku cieplnego

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=sauna+bathing+cardiovascular+risk+heat+shock+proteins

PubMed — wolny oddech, zmienność rytmu serca i stres

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=slow+paced+breathing+heart+rate+variability+stress

PubMed — skórna synteza witaminy D a ekspozycja na UVB

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=cutaneous+vitamin+D+synthesis+UVB+exposure

PubMed — status witaminy D, zdrowie kości i suplementacja

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=vitamin+d+supplementation+bone+health+meta-analysis

PubMed — witamina K2, kalcyfikacja tętnic i metabolizm kostny

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=vitamin+K2+arterial+calcification+bone+metabolism

PubMed — wydolność krążeniowo-oddechowa (VO2 max) a długowieczność

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=cardiorespiratory+fitness+VO2max+all-cause+mortality

PubMed — trening ciągły o umiarkowanej intensywności a adaptacja mitochondrialna

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=moderate+intensity+continuous+training+mitochondrial+biogenesis

Ćwiczenia oddechowe dla lepszego zdrowia płuc

https://www.lung.org/lung-health-diseases/wellness/breathing-exercises

Talerz zdrowego żywienia — The Nutrition Source

https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/healthy-eating-plate/

The Nutrition Source — Harvard T.H. Chan School of Public Health

https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/

Oliwa z oliwek — The Nutrition Source

https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/food-features/olive-oil/

Białko — The Nutrition Source

https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/what-should-you-eat/protein/

Alkohol a sen — Sleep Foundation

https://www.sleepfoundation.org/nutrition/alcohol-and-sleep

Kofeina a sen — Sleep Foundation

https://www.sleepfoundation.org/nutrition/caffeine-and-sleep

Rytm dobowy — Sleep Foundation

https://www.sleepfoundation.org/circadian-rhythm

Higiena snu — Sleep Foundation

https://www.sleepfoundation.org/sleep-hygiene

Atomowe nawyki — James Clear

https://jamesclear.com/atomic-habits

Blueprint — publiczny protokół Bryana Johnsona

https://protocol.bryanjohnson.com/

Cal Newport — Deep Work i cyfrowy minimalizm

https://calnewport.com/

David Goggins — oficjalna strona

https://davidgoggins.com/

Dr Joe Dispenza — oficjalna strona

https://drjoedispenza.com/

FoundMyFitness — dr Rhonda Patrick

https://www.foundmyfitness.com/

Praca głęboka — Cal Newport

https://calnewport.com/books/deep-work/

Huberman Lab — oficjalne protokoły i biblioteka odcinków

https://hubermanlab.com/

Isha Foundation — praktyki jogiczne Sadhguru

https://isha.sadhguru.org/

James Clear — materiały o tworzeniu nawyków

https://jamesclear.com/

Jocko Podcast - oficjalna strona (Jocko Willink)

https://jockopodcast.com/

The Sleep Diplomat — prof. Matthew Walker

https://www.sleepdiplomat.com/

Naval Ravikant — oficjalna strona i archiwum podcastu

https://nav.al/

Peter Attia, MD — Early Medical i podcast The Drive

https://peterattiamd.com/

Blog Tima Ferrissa

https://tim.blog/

Tony Robbins — oficjalna strona

https://www.tonyrobbins.com/

Metoda Wima Hofa — oficjalna metoda oddechowa i ekspozycji na zimno

https://www.wimhofmethod.com/

PubMed — regeneracja uwagi, obciążenie poznawcze i praca skupiona

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=attention+restoration+cognitive+load+focused+work

PubMed — earthing/grounding: dostępne badania (ograniczone dowody)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=earthing+grounding+human+health

PubMed — woda wzbogacona wodorem: dostępne badania (ograniczone dowody)

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=hydrogen-rich+water+clinical+trial

PubMed — oklejanie ust, oddychanie nosem a zaburzenia oddychania w czasie snu

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=mouth+taping+nasal+breathing+sleep

PubMed — oil pulling a wyniki higieny jamy ustnej

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=oil+pulling+oral+hygiene+plaque+gingivitis

PubMed — obciążenie treningowe ultra-wytrzymałościowe a zdrowie

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=ultra-endurance+training+load+health+outcomes